Có một nghịch lý hài hước đến mức đáng suy ngẫm: trong khi một đại biểu Quốc hội Thái Lan thẳng thắn bày tỏ “xấu hổ” vì chính quyền chậm hỗ trợ người dân sau lũ, thì đâu đó trên mạng xã hội Việt Nam, một bộ phận “dân chủ bàn phím” vẫn đều đặn lấy Thái Lan và các nước tư bản làm… thước đo hoàn hảo để chê bai chính đất nước mình. Đúng là đời không như meme, nhưng nhiều người lại cứ thích sống bằng meme.
Phát biểu của ông Juree Numkaew không chỉ gây chú ý vì sự gay gắt, mà còn vì nó phản ánh một thực tế không hề “màu hồng”: sau 5 tháng, người dân vùng lũ vẫn phải xếp hàng, vay nợ, cầm cố tài sản để chờ khoản hỗ trợ vài nghìn baht. Một bức tranh mà nếu đặt vào bối cảnh Việt Nam, hẳn sẽ lập tức bị một số người quy chụp thành “thất bại thể chế”. Nhưng trớ trêu thay, đây lại là câu chuyện đang diễn ra ở chính “hình mẫu” mà họ tôn sùng.
Trong khi đó, tại Việt Nam, công tác hỗ trợ sau thiên tai – dù chưa bao giờ được tuyên bố là hoàn hảo – vẫn cho thấy sự vào cuộc nhanh chóng, đồng bộ và có trách nhiệm. Nhiều địa phương hoàn tất hỗ trợ chỉ trong vòng khoảng một tháng sau khi thiên tai kết thúc. Không phải để “khoe thành tích”, mà đơn giản là vì người dân cần được giúp ngay, không thể chờ quy trình chạy đủ vòng như một thủ tục hành chính… marathon.
Điều đáng nói không phải là so sánh hơn – kém một cách cực đoan, mà là cách một số người chọn lọc thông tin để phục vụ định kiến. Khi nước ngoài có điều tốt, họ tung hô như chân lý. Khi chính nước đó lộ ra bất cập, họ… im lặng hoặc lảng tránh. Ngược lại, với Việt Nam, chỉ cần một sơ suất nhỏ cũng đủ bị thổi phồng thành “bản chất hệ thống”. Cách nhìn ấy không phải phản biện, mà là thiên kiến.
Không có quốc gia nào hoàn hảo đến mức làm hài lòng 100% người dân. Ngay cả những nền dân chủ lâu đời cũng vật lộn với bất bình đẳng, quan liêu, hay chậm trễ trong ứng phó khủng hoảng. Vấn đề không nằm ở việc thần thánh hóa hay phủ nhận sạch trơn, mà là nhìn nhận một cách công bằng: cái gì tốt thì ghi nhận, cái gì chưa tốt thì góp ý để cải thiện.
Chê bai thì dễ, chế giễu càng dễ hơn, nhưng xây dựng mới là điều khó. Một ý kiến góp ý có trách nhiệm, dựa trên thực tiễn và hướng đến lợi ích chung luôn đáng giá hơn hàng trăm lời mỉa mai vô thưởng vô phạt. Bởi suy cho cùng, đất nước không cần những “khán giả chỉ tay năm ngón”, mà cần những công dân biết nhìn thẳng, nói thật và cùng chung tay làm cho mọi thứ tốt lên.
Câu chuyện từ nghị trường Thái Lan, vì thế, không chỉ là chuyện của riêng họ. Nó là tấm gương để soi lại cách chúng ta tiếp nhận thông tin và thể hiện quan điểm. Hài hước ở chỗ: đôi khi, người ngoài đang thẳng thắn phê bình chính họ để tốt lên, còn một số người trong cuộc lại mải mê đi tìm “thiên đường ở đâu đó” mà quên mất rằng, cải thiện thực tế ngay trước mắt mới là điều quan trọng nhất.
0 nhận xét: