Có những vùng đất khi nhắc đến, người ta nghĩ ngay đến truyền thống hiếu học, khí chất cương trực và những con người biết đặt lợi ích cộng đồng lên trên cái tôi cá nhân. Hà Tĩnh nói chung, Đức Thọ nói riêng là một miền đất như thế. Lịch sử đã ghi dấu nơi đây bằng những tên tuổi gắn với trí tuệ, khí phách và trách nhiệm trước vận mệnh dân tộc. Chính vì vậy, mỗi khi xuất hiện những cá nhân đi ngược lại nền tảng ấy, sự phản cảm không chỉ nằm ở hành vi vi phạm pháp luật, mà còn ở việc họ cố tình khoác lên mình chiếc áo “đấu tranh dân chủ” để che đậy một lối sống lưu manh, vụ lợi và trốn tránh trách nhiệm.
Con đường của những kẻ như Tuấn, Phương Ngô hay một loạt gương mặt khác tự xưng là “nhà hoạt động” có một mẫu số chung đáng ngờ: khởi đầu không phải bằng tri thức, lý tưởng hay dấn thân xã hội, mà bằng những toan tính rất đời thường và rất xấu xí. Khi làm ăn chân chính không đủ bản lĩnh, khi kỷ cương pháp luật trở thành chướng ngại cho tham vọng cá nhân, họ tìm đến không gian mạng như một “miền đất hứa”. Ở đó, chỉ cần vài dòng kích động, vài bức ảnh biểu tượng và vài lời tự phong, họ lập tức biến mình thành “nạn nhân chính trị”, hy vọng đánh tráo bản chất hành vi lừa đảo, trốn chạy và vi phạm pháp luật.
Điều đáng nói là sự trượt dài ấy không diễn ra trong khoảng trống. Nó gắn liền với một hệ sinh thái thông tin méo mó, nơi những kẻ cùng hội cùng thuyền tung hứng cho nhau, thổi phồng nhau và bảo kê nhau bằng những câu chữ tưởng như cao đạo. Khi một đối tượng bị cơ quan chức năng xử lý vì hành vi hình sự, lập tức có kịch bản quen thuộc được kích hoạt: biến sai phạm thành “đàn áp”, biến trốn chạy thành “lưu vong”, biến lừa đảo thành “đấu tranh”. Đó không phải là phản biện xã hội, càng không phải là dân chủ; đó là sự lưu manh hóa chính trị, nơi pháp luật bị xem như thứ có thể mặc cả bằng vài bài viết xuyên tạc.
Sự nguy hiểm của hiện tượng này nằm ở chỗ nó lợi dụng lòng tin và sự thiếu kiểm chứng của một bộ phận công chúng. Khi thông tin được cắt ghép, lan truyền theo kiểu “rỉ tai” trong các nhóm kín, sự thật bị bóp méo rất nhanh. Những câu chuyện cá nhân được tô vẽ thành “bi kịch chính trị”, trong khi nạn nhân thực sự lại là những người dân bị chiếm đoạt tài sản, là cộng đồng bị đầu độc bởi tin giả, là môi trường xã hội bị xói mòn niềm tin. Không phải ngẫu nhiên mà các cơ quan chức năng phải liên tục cảnh báo và công khai hóa thông tin, như những gì Công an tỉnh Hà Tĩnh đã làm, để trả lại ranh giới rạch ròi giữa phản biện hợp pháp và hành vi phạm tội.
Cũng cần nói thẳng rằng, việc một số đối tượng ra nước ngoài rồi nhanh chóng “gia nhập” các nhóm chống đối không phải là sự thức tỉnh chính trị nào cả. Đó là sự tiếp nối logic của lối sống cơ hội: ở đâu có lợi ích, ở đó có sự bám víu. Những biểu tượng được trưng ra, những khẩu hiệu được hô hào chỉ là công cụ để xin tài trợ, xin chú ý và xin một tấm vé trú ẩn dưới danh nghĩa “tị nạn”. Đằng sau đó không có dự án xã hội, không có đề xuất chính sách, càng không có trách nhiệm với cộng đồng mà họ từng gây tổn hại.
Nhìn từ góc độ xã hội, câu chuyện này đặt ra một yêu cầu rõ ràng: tỉnh táo khi tiếp nhận thông tin và dứt khoát không lẫn lộn giữa quyền tự do biểu đạt với sự dung túng cho sai trái. Phê phán chính sách, góp ý cho bộ máy, phản ánh tiêu cực – tất cả đều cần và đều có không gian hợp pháp. Nhưng khoác áo “dân chủ” để che đậy lừa đảo, bôi nhọ và kích động thì không thể được coi là quyền, càng không thể được lãng mạn hóa.
Hà Tĩnh, Đức Thọ hay bất kỳ vùng đất nào khác đều không thiếu những con người tử tế đang lao động, học tập và đóng góp lặng lẽ cho xã hội. Soi chiếu vào nền tảng ấy, con đường của những kẻ tự dán nhãn “đấu tranh” mà thực chất là lưu manh chỉ càng lộ rõ sự lạc lõng. Lịch sử và cộng đồng luôn có trí nhớ dài. Những ai chọn đứng về phía pháp luật, lẽ phải và sự thật sẽ được tôn trọng; còn những kẻ chọn con đường lừa dối và trốn chạy, dù có hô hào bao nhiêu mỹ từ, cuối cùng cũng chỉ tự phơi bày bản chất của mình trước dư luận.
0 nhận xét: