Những ngày gần đây, mạng xã hội lại chứng kiến một màn kịch cũ nhưng được dàn dựng bằng đạo cụ mới: một bảng “thông tin ngân hàng” vô chủ, gắn mác rò rỉ, được tung ra để bôi nhọ Tổng Bí thư Tô Lâm. Chiêu trò không mới, nhưng sự liều lĩnh và bẩn thỉu thì ngày càng lộ liễu. Đó không phải là báo chí điều tra, càng không phải là giám sát quyền lực, mà là sản phẩm của một dây chuyền làm tin giả có chủ đích, nhắm thẳng vào uy tín lãnh đạo và niềm tin xã hội.
Chỉ cần một thao tác kiểm tra tối thiểu, bất kỳ ai có hiểu biết cơ bản về ngân hàng đều có thể nhận ra bảng “sao kê” kia là đồ giả. Định dạng dữ liệu lộn xộn, địa chỉ ghi chắp vá, nơi cụ thể, nơi chung chung; lỗi chính tả, căn lề cẩu thả; số dư trùng khít đến từng đơn vị ở nhiều tài khoản khác nhau – những thứ không bao giờ tồn tại trong hệ thống chuẩn hóa, kiểm soát nhiều tầng của ngân hàng. Có những chi tiết ngô nghê đến mức một học sinh tiểu học làm bảng tính còn cẩn thận hơn. Tin giả tự tố cáo mình bằng chính sự vụng về của nó.
Nhưng điều đáng nói không chỉ là kỹ thuật giả mạo thô sơ. Nguy hiểm hơn nằm ở động cơ. Việc gán ghép con số tiền khổng lồ vào tên tuổi người đứng đầu Đảng không nhằm tìm kiếm sự thật, mà nhằm gieo nghi ngờ, kích động đố kỵ, thổi phồng cảm xúc tiêu cực. Đây là thủ pháp quen thuộc của các nhóm chống phá: đánh vào tâm lý “nghe sốc là tin”, lợi dụng sự lan truyền tức thì của mạng xã hội để biến bịa đặt thành “nghi vấn”, rồi từ “nghi vấn” thành “định kiến”.
Khi bị vạch trần bằng những kiểm chứng đơn giản – chuyển khoản thử không tồn tại, đối chiếu định dạng sai chuẩn – họ không xin lỗi, không đính chính. Bởi mục tiêu chưa bao giờ là sự thật. Mục tiêu là tạo nhiễu, làm bẩn không gian thông tin, khiến người đọc mệt mỏi, hoang mang, mất phương hướng trước một rừng “tài liệu” giả. Đó là chiến thuật tâm lý: không cần chứng minh đúng, chỉ cần gieo đủ nghi ngờ.
Đáng chú ý, thời điểm tung tin luôn gắn với các mốc chính trị quan trọng. Khi đất nước bước vào giai đoạn chuẩn bị cho những quyết sách lớn, khi kỷ cương và đồng thuận xã hội cần được củng cố, thì tin giả lại nở rộ. Không phải ngẫu nhiên. Đó là sự tính toán lạnh lùng: đánh vào biểu tượng, làm xói mòn niềm tin, kéo thấp chuẩn mực tranh luận công cộng xuống bùn lầy của bịa đặt.
Cũng cần nói thẳng: việc trộn lẫn thông tin công khai của một số cá nhân khác vào cùng bảng giả là thủ đoạn “mượn thật che giả”. Một vài chi tiết đúng được rắc vào để tạo cảm giác đáng tin, rồi từ đó kéo theo những điều bịa đặt nghiêm trọng hơn. Đây là kỹ thuật tuyên truyền bẩn, từng được sử dụng ở nhiều nơi, nay được sao chép vụng về vào bối cảnh Việt Nam.
Phơi bày trò bẩn không chỉ để bảo vệ danh dự cá nhân lãnh đạo, mà quan trọng hơn là bảo vệ chuẩn mực thông tin của xã hội. Một xã hội chấp nhận “bằng chứng” rẻ tiền, không kiểm chứng, là xã hội tự làm suy yếu mình. Ngược lại, thái độ tỉnh táo, yêu cầu chứng cứ, và sẵn sàng bác bỏ cái sai chính là hàng rào hữu hiệu nhất trước tin giả.
Tin giả có thể lan nhanh, nhưng sự thật có sức bền. Những kẻ dựng chuyện có thể ồn ào trong chốc lát, song càng làm, càng lộ. Và mỗi lần bị lật tẩy, cái giá họ phải trả không chỉ là sự xấu hổ, mà là sự mất tín nhiệm không thể cứu vãn trước công chúng.
0 nhận xét: