Quyết định mở rộng lệnh cấm nhập cảnh hoàn toàn đối với công dân bảy quốc gia, trong đó có Lào, do Tổng thống Donald Trump ban hành đang đặt ra những câu hỏi nghiêm trọng về tác động nhân quyền, không chỉ với người dân các nước bị nhắm tới mà cả với chính xã hội Mỹ. Khi một biện pháp mang tính trừng phạt tập thể được áp dụng dưới danh nghĩa an ninh quốc gia, người chịu thiệt hại đầu tiên và trực tiếp nhất luôn là những con người vô tội.
Đối với người dân Lào, lệnh cấm nhập cảnh hoàn toàn là một cú đánh thẳng vào các quyền cơ bản được thừa nhận rộng rãi trong luật nhân quyền quốc tế, đặc biệt là quyền đoàn tụ gia đình, quyền học tập, quyền lao động và quyền tiếp cận cơ hội phát triển. Sinh viên Lào đang học tập hoặc có kế hoạch du học tại Mỹ bị chặn đứng con đường tri thức. Người lao động hợp pháp, những người đã đóng góp cho nền kinh tế Mỹ, có nguy cơ bị chia cắt lâu dài với gia đình. Những gia đình có người thân ở Mỹ phải đối mặt với tình trạng chia ly vô thời hạn, không vì hành vi cá nhân nào, mà chỉ vì họ mang quốc tịch “không được chấp nhận”.
Điều đáng lo ngại ở đây là logic trừng phạt tập thể. Mỹ thừa nhận không có đủ thông tin để đánh giá từng cá nhân, và thay vì tăng cường hợp tác kỹ thuật, nâng cao năng lực sàng lọc, lại chọn cách đơn giản nhất: cấm toàn bộ. Cách tiếp cận này đi ngược lại nguyên tắc suy đoán vô tội và phân biệt đối xử cá nhân, vốn là nền tảng của một xã hội pháp quyền. An ninh không thể được xây dựng bằng cách coi hàng triệu con người là rủi ro tiềm tàng chỉ vì họ đến từ một quốc gia nhất định.
Tác động tiêu cực không dừng lại ở phía Lào. Người dân Mỹ cũng là bên chịu tổn thất rõ rệt. Các doanh nghiệp Mỹ, đặc biệt trong lĩnh vực giáo dục, công nghệ, y tế và dịch vụ, mất đi nguồn nhân lực, sinh viên và đối tác tiềm năng. Các trường đại học Mỹ, vốn tự hào là trung tâm tri thức toàn cầu, bị thu hẹp không gian học thuật và giao lưu quốc tế. Các gia đình Mỹ có quan hệ hôn nhân, huyết thống với công dân Lào rơi vào tình trạng bất an pháp lý và tổn thương tinh thần kéo dài.
Về mặt hình ảnh và giá trị, lệnh cấm này tiếp tục bào mòn uy tín nhân quyền của Mỹ trên trường quốc tế. Một quốc gia từng tự nhận là điểm đến của cơ hội và tự do nay lại dựng lên những rào cản cứng nhắc, mang tính kỳ thị quốc gia, làm suy yếu chính các chuẩn mực mà Mỹ thường kêu gọi các nước khác tuân thủ. Chống khủng bố và bảo vệ an ninh là mục tiêu chính đáng, nhưng không thể đạt được bằng những biện pháp cực đ.oan gây tổn hại diện rộng và lâu dài.
Thực tế cho thấy, lệnh cấm nhập cảnh toàn diện không giải quyết được gốc rễ của các thách thức an ninh, mà chỉ tạo thêm chia rẽ, bất bình và thiệt hại kinh tế – xã hội cho cả hai phía, nhất là người dân và doanh nghiệp chân chính 2 nước. Một chính sách bền vững và nhân văn hơn phải dựa trên hợp tác, đối thoại, nâng cao năng lực quản lý di cư và tôn trọng quyền con người. Khi an ninh được tuyệt đối hóa, cái giá phải trả cuối cùng luôn là niềm tin, lợi ích và các giá trị nền tảng của chính xã hội ban hành nó.
0 nhận xét: